مير سيد شريف راقم سمرقندى
98
تاريخ راقم ( فارسى )
بعد از قتل اهل روافض و نجم ثانى ، چون خورشيد انور با تيغ سر به بيت الشرف بخارا رجعت نمود . تاريخ فوت مولانا فصيح الدّين مولانا فصيح الدّين محمد به علو نسب و حسب ممتاز اهل زمان و در فنون علوم رياضى و حكميّات و غيره سرآمد افاضل دوران بود . جناب مقرب الحضرت سلطانى امير كبير صايب تدبير مير عليشير اكثر كتابهاى متداوله را در شاگردى مولانا فصيح الدّين مطالعه نموده مشار اليه در شهور 919 به مضمون كلام « الموت باب كلّ الناس داخلها » روح مقدس او خانهء چهار اركان تن را وداع كرده روى توجه به دار السّلام آخرت آورد . از نتايج طبع آن بلاغت آئين مولانا فصيح الدّين ، حاشيهء هدايهء حكمت ، و حاشيهء تذكره ، و شرح اربعين ، و شرح مأته عامل ، و حاشيهء مختصر و غيرها . اين مصنّفات در ميان فضلا مشهور است و طلبه از مطالعهء آن مسروراند . تاريخ فوت مولانا سيد سلطان على خواب بين قدّس سرّه سيد سلطان على از سادات عظام خراسان و از مردم اعيان زمان بود . اكثر اوقات عروس مطالب را در پردهء خواب مشاهده مىكرد . از آن جهت به واقعهبينى شهرت داشته الحق واردات غيبى در حالت نوم چون عالم حسّى معاينه در ديدهء بصيرتش مىنموده نه چون تصور ممكنات كه در آئينهء تعقلات و مراياى ادراكات مجرّد وهم است . آرى اگرچه چشم ظاهربين را هم بالين شاهد خواب مىديد امّا هو البصير در چشم سيرت و در بصر بصيرتش سرمهء بيدارى به ميل آگاهى كشيده خزينهء سينهاش از جواهر معنى مالا مال و مرآت ضمير منيرش عكسپذير عالم مثال روياى صالح او الهام نظيرش نه چون اضغاث احلام بىتعبير چون زمان غفلت حيات را وقت آگاهى مرگ رسيد در شهور 921 به مضمون كلام الهام خليفهء انام امير المؤمنين حضرت على كرّم الله وجهه ، « الناس ينام فاذا ماتوا انتبهوا » طفل خود راى جسمانى طبيعتش را از مهد غفلت بيدار كرده به خلوتگاه دار السلام آگاهى بردند . سلطان ابراهيم كه از فضلاى عهد بود و امينى تخلص داشت در فوت مشار اليه تاريخ نيكو نوشته :